Trong 6 tháng đầu năm 2026, nền kinh tế Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng GDP thực tế 8,18%, một trong những mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 15 năm qua. Kết quả này cho thấy sức bật mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.

Trong những năm gần đây, nhờ sự phát triển của ngành sản xuất, mở rộng xuất khẩu và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) liên tục gia tăng, Việt Nam đã trở thành một trong những nền kinh tế được quan tâm nhất tại Đông Nam Á. Việc được Ngân hàng Thế giới xếp vào nhóm quốc gia thu nhập trung bình cao cũng là minh chứng cho những thành quả đó.

Tuy nhiên, thách thức trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để Việt Nam có thể chuyển mình thành công sang nhóm quốc gia có thu nhập cao trong những thập kỷ tới.

Mô hình tăng trưởng dựa trên sản xuất và xuất khẩu vẫn là động lực chủ đạo

Động lực quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam hiện nay vẫn là ngành sản xuất và hoạt động xuất khẩu.

Đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, công nghệ thông tin và công nghiệp liên quan đến bán dẫn, Việt Nam đã xây dựng được vị thế đáng kể trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mô hình nhập khẩu linh kiện và nguyên vật liệu từ các quốc gia khác, gia tăng giá trị sản xuất trong nước và xuất khẩu ra thị trường thế giới vẫn sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.

Tuy nhiên, cùng với đó, Việt Nam cũng cần nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi của môi trường kinh tế quốc tế, các biến động địa chính trị và những rủi ro phát sinh từ căng thẳng thương mại toàn cầu.

Sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân sẽ quyết định giai đoạn phát triển tiếp theo

Một trong những định hướng chính sách đáng chú ý trong những năm gần đây là việc tăng cường vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Nghị quyết 68-NQ/TW đã xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế quốc dân.

Trong nhiều năm qua, tăng trưởng của Việt Nam được thúc đẩy bởi cả khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp nhà nước. Tuy nhiên, trong giai đoạn tiếp theo, các doanh nghiệp trong nước được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực công nghệ, năng lực quản trị và giá trị thương hiệu để có thể cạnh tranh hiệu quả hơn trên thị trường quốc tế.

Những doanh nghiệp như FPT, Vingroup hay Hòa Phát đang cho thấy tiềm năng phát triển của khu vực doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh mới.

Nâng cao năng suất sẽ là chủ đề quan trọng nhất trong giai đoạn tới

Nhiều nền kinh tế mới nổi trên thế giới đã từng trải qua giai đoạn tăng trưởng nhanh, nhưng sau khi đạt đến một mức thu nhập nhất định thì tốc độ tăng trưởng bắt đầu chậm lại.

Để tiếp tục tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao, Việt Nam cần tập trung nhiều hơn vào việc nâng cao năng suất lao động thay vì chỉ dựa vào sự gia tăng về số lượng lao động.

Điều này đòi hỏi những khoản đầu tư dài hạn vào giáo dục, nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới công nghệ cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và các công nghệ mới cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình nâng cấp cơ cấu kinh tế và nâng cao giá trị gia tăng của các ngành công nghiệp.

Kỷ nguyên cạnh tranh nhân tài đã bắt đầu

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong việc thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng cao.

Việc tiền lương tăng lên là tín hiệu tích cực đối với người lao động. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp, bài toán phát triển và duy trì nguồn nhân lực ngày càng trở nên quan trọng hơn.

Trong tương lai, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ không chỉ phụ thuộc vào mức lương mà còn gắn liền với các yếu tố như:

• Cơ hội đào tạo và học tập;
• Lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng;
• Môi trường làm việc hấp dẫn và bền vững.

Đặc biệt, để thúc đẩy các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, việc phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao sẽ là một nhiệm vụ mang tính chiến lược.

Kỳ vọng từ thị trường tài chính quốc tế

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi là một tín hiệu cho thấy niềm tin ngày càng lớn của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam.

Trong thời gian tới, Việt Nam có cơ hội thu hút thêm nhiều dòng vốn quốc tế, qua đó hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế và phát triển doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để duy trì niềm tin trong dài hạn, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện các yếu tố nền tảng như:

• Tính minh bạch của hệ thống pháp luật;
• Chất lượng công bố thông tin;
• Quản trị doanh nghiệp;
• Hiệu quả của các thủ tục hành chính.

Không chỉ quy mô nền kinh tế, mà chất lượng thể chế cũng ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nâng cao năng lực cạnh tranh đô thị để hỗ trợ tăng trưởng dài hạn

Khi nền kinh tế phát triển, mối quan tâm của người dân không chỉ dừng lại ở thu nhập mà còn mở rộng sang chất lượng cuộc sống.

Trong bối cảnh đó, việc cải thiện môi trường đô thị sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của Việt Nam.

Các lĩnh vực cần được quan tâm bao gồm:

• Hệ thống giao thông công cộng;
• Bảo vệ môi trường;
• Quy hoạch và cảnh quan đô thị;
• Không gian dành cho người đi bộ;
• Chất lượng dịch vụ công.

Mỗi thành phố lớn của Việt Nam như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng đều sở hữu những lợi thế và bản sắc riêng.

Trong tương lai, việc kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng môi trường sống sẽ góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong nước và quốc tế, đồng thời nâng cao sức hấp dẫn của Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu.

Kết luận

Năm 2026 tiếp tục cho thấy sức mạnh tăng trưởng đáng chú ý của nền kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển tiếp theo, điều quan trọng không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà còn là chất lượng của tăng trưởng đó.

Nếu Việt Nam có thể tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực doanh nghiệp tư nhân, cải thiện năng suất lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng môi trường đô thị, triển vọng tiến tới nhóm quốc gia có thu nhập cao sẽ ngày càng rõ ràng hơn.

Mười năm tới có thể sẽ là giai đoạn mang tính quyết định, đánh dấu bước chuyển mình của Việt Nam từ một quốc gia tăng trưởng nhanh trở thành một quốc gia phát triển thịnh vượng và có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực cũng như trên thế giới.